S181, Ofskie (1926)

As ’k ienkear skiede moat – in ljochte dei
Yn maaietiid wie my it lichtst –
Dan set myn bank, dat iepen foar my leit
Wêr’t jimmer ’t djipst ferlangen hinne teach.

It fine lichem, no in griis te sjen,
Leit sûnder macht. Mar yn ’e eagen blinkt
It goede ljocht, en rook komt fan it fjild;
Wat ea myn leafde hie, giet my foarby.

Dan far ik út en stilkes wurd ik wei.
Wat oerbliuwt is myn skym; beloaits it net te wreed
En nim gjin print fan de te­ploege mom;
’t Koe wêze dat hja spriek wat better wie ferswijd.

Al wat er foech jout haw ik jimme bean,
Bewarje dat; en mei wat leafde tink
Him nei, dy’t mannich ding syn leafde joech –
Sa lang as duorje mei de skiente dy’t er wûn.

De dichter kin net fergean. As de dea komt, hat it lichum gjin macht mear, mar de siele stiet noch altyd iepen foar de ljochte maaiedei. It is ien mei har yn leafde en skiente. Litte jim dat yn my lêze as ik der net mear bin en ferjit it oare, al te ierdske.
It gedicht docht tinken oan oaren dy’t ek de lêste wil ta ûnderwerp hawwe. In bekenden is ’Laatste wil van Alexander’ fan J.H. Leopold, ek al om dat ‘dan set myn bank.’ Leopold begjint nammentlik mei ’Dan, als ik tuimel in de kist.’

Laatste wil van Alexander

Dan als ik tuimel in de kist doodsoverwonnen en bezweken,
laat mijn twee handen zijn ontbloot en uit de baar naar buiten steken.

Dat, als ik het paleis verlaat en langs den grooten weg mij richt,
een elk mijn schamelte ontwaar’ en worde door mijn lot gesticht.

Hoe zulk een, die veroverd had van aarde-oppervlak tot aan
de helle hoogte van gebergt’, de diepten van den Oceaan,

Die des turkooizen hemels vriend en onbeperkte gunsteling
de verste grens van het heelal in zijn grootmeesterschap omving,

En zeggen kon: mijn stalen arm noopt de bevolkte wereld gansch,
dat hij zijn opgebrachte cijns uitstorten moet in mijn balans,

Ziet aan! hij maakte zooveel zorg en moeite en zooveel schats te schande
en is verloochend door zijn geld en heengegaan met leege handen!

Zegt overluid dit al, opdat de drom der saamgeschoolde velen,
elk naar zijn rang in dezen dag van onmacht en berooidheid deele.

Dat zij den kittel van het goud, het veile, in hun ziel verslaan
en zuchten om hun eigen lot en niet om mijn verloren gaan.

Op Leopold ynspirearre liket my ’Laatste wil’ fan Hein Boeken, ek gjin ûnbekenden foar Postma. Dy syn gedicht begjint ek mei in wurdlike parallel: ”Nu, zet mij, Zijl, daar ergens op een hoek/ Van ’t woud, waar blauw verschemeren de heien,/’, wat boppedat ynhâldlik ek nochris ticht by Postma syn greiden komt. Leopold lit Alexander opdracht jaan dat de omstanners sjen sille hoe lyts syn macht is ferlike by dy fan de dea en dêrút ta ynsjoch yn har eigen lot komme, Boeken rjochtet him ta in byldhouwer, Zijl, dat dy him ta liedsman nei in leaflike wrâld makket foar wa’t de wei net wit, Postma rjochtet him sels ta de omstanners, yn syn gefal syn takomstige lêzers, fan wa’t er graach wol dat dy har ien mei him fiele sille.
It gedicht sprekt fierder wol foar himsels. Allinnich dy bank hat miskyn noch wol wat ferdúdliking nedich. Neffens A.J. Wybenga betsjut dat ledikant en waard earder fan ien dy’t slim siik wie, sein: ”Hy moat yn ’e bank lizze.” It goede ljocht en it motyf fan it ferswijen fan wat gjin foech jout, komme by Postma folle faker foar. It earste hâld ik foar it goddelike (dêr’t de minske by Postma diel oan hat), it oare ha ik niis fertaald as it al te ierdske.

PHB, maaie 2010

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *