Categorie archief: Obe Postma Selskip

De Obe Postma-avond in Amsterdam, 11 december 2019

Mede dankzij financiële ondersteuning van de Deputearre Steaten heeft het Obe Postma Selskip op 11 december 2019 een succesvolle bijeenkomst kunnen organiseren in het literaire centrum Perdu in Amsterdam.

Het programma trok een zestigtal bezoekers: Friese en niet-Friese leden van het Selskip en enige tientallen belangstellenden, voor een groot deel maar niet uitsluitend uit Amsterdam.

De presentatie gebeurde in het Nederlands, op een paar welkomstwoorden van de voorzitter na. De besproken teksten van Obe Postma werden in het Fries geprojecteerd, ze werden in het Fries voorgelezen door Eeltsje Hettinga en Anne Feddema, en ze werden door de sprekers in Nederlandse vertaling gebracht.

Sprekers/performers waren achtereenvolgens Marjoleine de Vos, Eeltsje Hettinga, Anne Feddema, Jan Kuijper en Klaske Oenema.

De avond werd ingeleid en gepresenteerd door Martin Reints. Als een soort toegift was er aan het eind een spontane bijdrage door Anthony Paul, die vertelde over zijn ervaringen bij het vertalen van Obe Postma in het Engels. De sprekers hadden zelf gekozen welke gedichten ze zouden bespreken, en dat had een prettige afwisseling tot gevolg: er kwamen gedichten ter sprake uit verschillende periodes. Zo ontstond een voor zover mogelijk tamelijk compleet beeld van Postma’s bijzondere dichterschap. Voor een deel van het publiek (en van de sprekers) was dit een eerste kennismaking, voor een ander deel een hernieuwde kennismaking. Het enthousiasme was unaniem.

Klaas van der Hoek schreef voor zijn weblog Konsenylje een verslag over de Obe Postma-avond in Amsterdam. Met dank voor zijn toestemming volgt hieronder de tekst van zijn verslag:

Obe yn Mokum

Amsterdam, 11 desimber 2019 – Wylst der op Twitter werris wrokkich folk, mei blokkearfriezinne Jenny Douwes foarop, tekeargong tsjin it ferdjerlike Amsterdam, teagen yn dy stêd sa’n sechtich minsken nei it poëzypoadium Perdu foar in (Hollânsktalige) jûn oer Obe Postma. Seis sprekkers en performers gongen dêr oan de Kloveniersburgwal, middenyn dy freeslike Grachtengordel, gear oer it wurk fan de Fryske plattelânsdichter by útstek.

Yn syn ynliedinkje sketste presintator Martin Reints hoe grut de kultuerskok foar Postma west hawwe moat doe’t er yn 1886 fan it doarpke Koarnwert nei it mondêne Amsterdam gong om dêr wis- en natuerkunde te studearjen. En folle letter, yn it gedicht ‘Te Harns’, liet Postma noch útkomme dat hy net lykas Goethe en Rilke fier fuort hoegde foar wat dynamyk yn syn bestean: in reis nei Harns wie al genôch om net ‘alheel deselde’ te bliuwen. Likegoed hat er him yn Amsterdam thús field. Syn biograaf Philippus Breuker skriuwt: ‘Postma hat yn Amsterdam mominten fan grut gelok hân. De stêd joech alles wêr’t syn iepen geast ferlet fan hie.’

Marjoleine de Vos: Dichters binne sjenners? en Yn maart

De earste sprekker wie dichter, columnist en NRC-redakteur Marjoleine de Vos. Sy boude har betooch op oan de hân fan de fersen ‘Dichters binne sjenners?’ en ‘Yn maart’ en beklamme it hjir-en-no-karakter fan Postma syn poëzy: fersen oer in wrâld dy’t der is om gewaar te wurden en part fan te wêzen, net om oer nei te tinken; fersen oer de besteande, net oer in tochte wrâld. Postma soe neffens De Vos net dichtsje oer wat skûlet yn syn geast, mar oer wat er sjocht foar syn foet. Sy seach datoangeande oerienkomsten mei de fersen dy’t Fernando Pessoa skreau ûnder it heteronym Albert Caeiro en mei it wurk fan Nescio.

Eeltsje Hettinga: Pinkstersnein en Unlijige snein

Justjes oars lei dichter, essayist en oersetter Eeltsje Hettinga de aksinten. Hy wiisde derop dat Postma bytiden yn lânskip en natuer no krekt de útdrukking fan in algeast, in wrâldsiele ûntware, sa’t ek Herman Gorter dat wol dien hie. Fierder as inkeld natuerlyryk rikte ek Postma syn heldersjende foarsizzing fan de agraryske skaalfergrutting en yndustrialisaasje dy’t ûnderwilens it Fryske greidelânskip syn biodiversiteit fierhinne ûntnommen hawwe. In oanset ta rural myth levere Hettinga nammers mei de anekdoate (liend en oanpast, mar soks sizze je der fansels net by) dat Postma ûnder Burchwerters de namme hie oer in poeier te beskikken dat him frijwarre fan sykte en âlderdom: ‘Witst wat er útfûn hat? Hy fret kinine!’

Anne Feddema: Jo lêze fêst faak yn jo eigen gedichten?

Tiid foar teäter. Dichter en performer Anne Feddema liet elke neitins oan Johnny van Doorn ferblikke mei in ‘rjappelrjap’ dy’t Postma syn fers ‘“Jo lêze fêst faak yn jo eigen gedichten?”’ ynbêde yn in potpoerry fan oare teksten, mei ûnder mear in battle tusken o’s en a’s, in fan Aalsum oant Wurdum yntegraal deklamearre topografyske yndeks en it resept foar in streksum miel út De folmakke Fryske kokenfaam. Fan en ta sprutsen der fia it medium Feddema oare stimmen, lykas dy fan Peter Tuinman. Feddema einige syn optreden mei it dialoochje: ‘En dan noch ien fraach, Postma. Binne jo homo, Obe?’ ‘Ja, ik bin homo! Krekt as iderien!’

Jan Kuijper: Blommejonge en Tsjinje

Hoe oars fan toan wie de bydrage fan sonnettedichter en oersetter Jan Kuijper. It leafst hie hy in sonnet fan Postma besprutsen, mar sonnetten hat Postma spitigernôch nea skreaun. Dat Kuijper socht syn taflecht ta it Postma-fers dat it tichtst by in leafdesgedicht kaam en it fers dat it tichtst by in eroatysk gedicht kaam: ‘Blommejonge’ (trije kwatrinen mei krúst mar brutsen rym) en ‘Tsjinje’ (trije kwatrinen mei omearmjend rym). Hie dat lêste gedicht no twa rigels mear hân, dan hie it nei foarm én ynhâld foar in Shakespeariaansk sonnet trochgean kinnen… Mar nimme wy Postma sa’t er is, dan is dat Kuijper ek bêst genôch.

Klaske Oenema: Wider útsjoch

Like oertsjûgjend as ûnopsnolke kwa technyk en presintaasje wie de bydrage fan multimedia-keunstner, muzikant en dichter Klaske Oenema. Sy brûkte in overheadprojektor foar de projeksje fan in hieltyd oanwaaksende en feroarjende ‘skimewrâld’ by it fers ‘Wider útsjoch’. Ek hie se dat gedicht op muzyk set. Teksten en skaadbylden wikseljend op de projektor, song se it liet live mei begelieding fan in lûdbân en in blaasoargeltsje. Foarôf fertroude Oenema, sels net Frysktalich, har publyk ta dat sy oant foar koart nea fan Obe Postma heard hie en oan Frysktalige famylje en freonen frege hie oft dy him faaks koenen. En ja, har heit koe him wol, mar hy lies leaver Simke Kloosterman.  Beharkje ‘Wider útsjoch’.

Anthony Paul: Selected poems

Ta slot fertelde Anthony Paul oer syn wurkwize by it oersetten fan gedichten nei it Ingelsk foar de Postma-blomlêzings What the poet must know (2004) en Selected poems (2018). Omdat er it Frysk net machtich is, naam Paul de Hollânsktalige oersettings fan Jabik Veenbaas as boarneteksten, mar nea sûnder de orizjinele fersen mei Veenbaas te besprekken om dochs ticht by Postma te bliuwen, dy’t Paul kennen leard hie – postúm – as ‘een lief, aardig, sensitief en bijzonder mens’. Toe mar. Yn alle gefallen hat de jûn, út namme fan it Obe Postma Selskip treflik organisearre troch Martin Reints, dat selskip nije leden opsmiten – en Obe Postma, sa foel te hearren, nije lêzers. Amsterdamske lêzers.

Foto’s: Katja Stam

Siel fan it lânskip

Utfiering fan Vocaal Ensemble Bonifatius ûnder lieding fan Hans Algra

Yn novimber 2019 fiert it Bonifatius Ensemble út Dokkum twa konserten út. De muzyk is fan Jan de Jong, Frank fan Nimwegen en Henk-Doeke Odinga op poëzij fan Obe Postma en Eppie Dam.

  • Zaterdag 16 november 2019
    Grote Kerk Dokkum • aanvang 20.00 uur
  • Zaterdag 23 november 2019
    Kruiskerk Burgum • aanvang 20.00 uur

Voor toegangskaarten: http://www.bonifatiusensemble.nl

Over het Obe Postma Selskip

Het Obe Postma Selskip, opgericht in 2006, wil als vereniging liefhebbers van het oeuvre van Postma bijeen brengen. Tevens wil het Selskip de bestudering van zijn werk stimuleren en de uitgave van zijn werk bevorderen.

Het Obe Postma Selskip organiseert regelmatig bijeenkomsten rond verschillende aspecten van Postma’s oeuvre. Tevens geeft de vereniging het blad Wjerklank uit. Ook via de website worden leden en belangstellenden op de hoogte gehouden van het reilen en zeilen.

Door middel van lezingen, tentoonstellingen en dergelijke stimuleert het Obe Postma Selskip een kritische receptie van het werk van Postma.

Het Selskip wil de nationale en (mogelijk ook) de internationale contacten aangaande het oeuvre van Postma bevorderen. Daartoe zoekt het naar steun en medewerking van de overheid en van organisaties die op hetzelfde terrein werkzaam zijn.

Bestuur

De samenstelling van het bestuur van het Obe Postma Selskip is als volgt:

  • Siebren van der Zwaag, voorzitter
  • Hylkje de Jong, secretaris
  • Anneke de Vos, penningmeester
  • Philippus Breuker, lid
  • Martin Reints, lid

ANBI-gegevens

Het Obe Postma Selskip heeft de ANBI status (RSIN fiscaal informatienummer: 817413765). ANBI staat voor: Algemeen Nut Beogende Instelling.

Wettelijke voorschriften vereisen dat op de site van het Obe Postma Selskip een aantal gegevens van het Selskip staan. De gegevens hebben betrekking op statuten, inhoudelijke doelstellingen, financiële regels en verslagen, en activiteiten. Klik hier om de ANBI-gegevens 2019 te lezen: ANBI-2019

Profyl fan it Obe Postma Selskip

It Obe Postma Selskip is oprjochte yn oktober 2006.

Doel fan it Selskip is Obe Postma syn libben (1868-1963) en wurk (poëzy en wittenskiplik wurk op it mêd fan de Fryske skiednis en de natuerwittenskip) omtinken te jaan troch stúdzje, publikaasjes, útstallingen, ekskurzjes, kongressen, artistike produksjes, etc.en hjirmei in sa grut en divers mooglik publyk te berikken.

It Selskip wol dêrmei ek in bydrage leverje oan in libbene kultuer yn Fryslân, sawol troch syn eigen aktiviteiten as troch omtinken foar Postma op himsels. Postma kin men in erflitter fan dy kultuer neame. Hy nimt dêryn in foaroansteand plak yn, likegoed yn de wrâld fan ûndersyk en stúdzje as yn de herten fan in soad lêzers. En hy hat de skiednis fan fitale dielen fan it libben yn Fryslân beskreaun, lykas it deistich libben yn doarp en stêd, it boerebestean en it boerebedriuw, en de ûnderskate lânskippen.

Fêste aktiviteiten alle jierren:

  •  ien of twa kear ledegearkomsten mei artistyk barren, bg. útfiering fan op muzyk sette fersen fan Postma
  • it tydskrift Wjerklank
  • in literêre of histoaryske ekskurzje nei oanlieding fan Postma syn fersen of stúdzjes
  •   stúdzjedei oer aspekten fan Postma syn wurk yn it ramt fan (ynter)nasjonaal ûndersyk
  •   publikaasje fan de bondel mei lêzingen fan de stúdzjedei en fan oare útjeften yn de Obe Postma Rige
  •  it oanfoljen en útwreidzjen op it ynteraktyf webstee www.obepostma.nl mei stúdzjes en oare stikken fan en ek oer Postma, en mei lûdsfragminten fan muzyk op gedichten fan Postma of foardracht fan gedichten troch himsels en oaren
  •  it yn ’e mande mei Tresoar foarmjen fan in Obe Postma Samling, besteande út syn skriftlike neilittenskip en út boeken út syn besit, en fierders út skilderijen, foto’s en oare objekten Postma oanbelangjende
  • it op oare wizen befoarderjen fan ûndersyk nei en de belangstelling yn it wurk fan Postma

Wjerklank, bulletin fan it Obe Postma Selskip

‘Wjerklank’ is it tiidskrift, dat it Obe Postma Selskip útjout foar syn leden/ stipers, as tsjinprestaasje foar harren jierlikse bydrage. Mei ‘Wjerklank’ jout it Obe Postma Selskip ynformaasje oer de fuortgong fan aktiviteiten, projekten en publikaasjes, mar ek oare nijtsjes oer it wjerfarren fan it Obe Postma Selskip krije der in plak yn.
Fersyk om ynstjoeringen:
leden fan it Selskip en oare ynteressearre lêzers wurde útnoege om, yn gefal sy in artikel bydrage wolle oan ‘Wjerklank’, kontakt op te nimmen mei de redaksjesekretaris.
Wat fine jo yn in nûmer fan ‘Wjerklank’ ?
Nijs oer it ûndersyk oangeande it oeuvre fan Obe Postma:
  • beskriuwingen fan ûndersyksaktiviteiten;
  • fuortgongsmeldingen;
  • foarstellen fan (nij) ûndersiik op it mêd fan filosofy, poëtika, skiednis, natuerwittenskip, foarsafier relevant foar de Postma-stúdzje.
Nijs oer boeken:
  • oankundigingen fan boeken, skripsjes en rapporten oangeande Postma en/of syn tiidgenoaten.
Nijs oer eveneminten:
  • oankundigingen fan lêzingen, stúdzjedagen en kongressen oangeande Postma-stúdzje;
  • ferslaggen fan eveneminten, foarsafier relevant foar Postma-leafhawwers en -kenners.
Fierders:
  • nijsgjirrige fynsten en opfallende útspraken;
  • saaklik-organisatoarysk nijs, personalia;
  • rubryk ‘oare tiidskriften’: nijtsjes fan oare, fakentiid oan it Obe Postma Selskip besibbe ynstellingen.

Obe Postma Selskip opgericht

‘Ta skiente brocht wat net as libben wie’

Anne Wadman noemde hem in zijn bloemlezing over de Friese lyriek Frieslands dichters (1949) de Nestor der Friese dichters. En Maarten ’t Hart sprak over het uitzonderlijk hoge niveau van Postma’s poëzie in zijn bijdrage ‘Op een zondag in mei’ (in NRC Handelsblad, 18-5-1979). Deze twee getuigenissen zijn representatief voor de constante aandacht voor en de gestage stroom van publicaties over Obe Postma als dichter. Postma, deze stille en geïsoleerde figuur, die de eerste winnaar was van de in 1947 ingestelde Gysbert Japicxprijs der Provinciale Staten van Friesland. Vanaf dat moment is de aandacht voor zijn poëzie niet meer verflauwd. Fokke Sierksma’s – klassieke – Bern fan de ierde (1953) is in dat verband te noemen, maar ook de studies van Tony Feitsma, Geart van der Meer, Abe de Vries, Jabik Veenbaas, Philippus Breuker en vele anderen, onder wie Tineke Steenmeijer, die de uitgave van zijn poëzie verzorgde en nu een biografie over hem voorbereidt. Daarin zal ook plaats zijn voor Postma’s werk op het vlak van (landbouw-)geschiedenis, natuurwetenschap en letterkundige kritiek. Veel van dat werk verdient heruitgave. Zoals zijn Friesche kleihoeve (1934) heeft het nog niets aan belang ingeboet.

Obe Postma (1868-1963) was, zoals bekend, een zoon van Pieter Obes Postma en Sijbrigje Tjeerds Rinia. Hij groeide op in een Fries boerengezin. Na het behalen van het diploma gymnasium-B ging hij in 1886 wis- en natuurkunde studeren aan de Universiteit van Amsterdam. In 1895 promoveerde hij te Amsterdam bij J.D. van der Waals sr. op het natuurkundig proefschrift Iets over uitstraling en opslorping. In 1902 publiceerde hij zijn eerste Friese gedichten, waaronder het bekende ‘De boerinne fan Surch,’ in het tijdschrift Forjit my net. In 1918 werd een deel van zijn gedichten gebundeld in Fryske lân en Fryske libben. In 1949 verschenen zijn Samle Fersen (Sneek, 1949. 2 dl.). Tineke Steenmeijer gaf ze in 1978 opnieuw uit met een inleiding van D.A. Tamminga. Nadat het boek al jaren uitverkocht was, bezorgde ze in 2005 een nieuwe editie van de Samle fersen, nu met een inleiding van Philippus Breuker. Deze werkt daarin de Platoonse inslag van de poëtica van Postma uit.

Het onlangs opgerichte Obe Postma Selskip wil als vereniging liefhebbers van het oeuvre van Postma bijeen brengen. Tevens wil het Selskip de bestudering van zijn werk stimuleren en de uitgave van zijn werk bevorderen.

Het Obe Postma Selskip is van plan jaarlijks minstens twee bijeenkomsten te organiseren omtrent aspecten van Postma’s oeuvre. Tevens zal de vereniging een blad uitgeven en een website ontwikkelen en onderhouden. Door middel van lezingen, tentoonstellingen en dergelijke wil het Obe Postma Selskip een kritische receptie van het werk van Postma stimuleren. Het Selskip wil de nationale en (mogelijk ook) de internationale contacten aangaande het oeuvre van Postma bevorderen. Daartoe zoekt het naar steun en medewerking van de overheid en van organisaties die op hetzelfde terrein werkzaam zijn.

Afgezien van de oprichtingsbijeenkomst in Postma’s geboortedorp Koarnwert op zondag 19 november 2006 is het Obe Postma Selskip van plan om in het voorjaar 2007 een Postma-reis te organiseren langs plaatsen in Groningen, die reminiscenties hebben in diens werk.. Voor de herfst van 2007 staat de eerste studiedag op het programma over diverse aspecten van Postma’s oeuvre.

Belangstellenden kunnen zich aanmelden als lid van het Obe Postma Selskip bij de secretaris / penningmeester van het bestuur.

Klik hier voor een fotoverslag van de oprichting.

Obe Postma Selskip oprjochte

Parseberjocht

‘Ta skiente brocht wat net as libben wie’

Anne Wadman hat him yn syn blomlêzing fan de Fryske lyryk, Frieslands dichters (1949), de Nestor fan de Fryske dichters neamd. En Maarten ’t Hart priizge it seldsum hege nivo fan Postma syn poëzy yn syn artikel ‘Op een zondag in mei’ (yn NRC Handelsblad, 18-5-1979). Beide tsjûgenissen binne represintatyf foar it konstante omtinken en de trochgeande stream fan publikaasjes oer Obe Postma as dichter. Postma, dy stille en op himsels libjende figuer, dy’t as earste de yn 1947 troch Provinsjale Steaten fan Fryslân ynstelde Gysbert Japicxpriis krige. Lees verder Obe Postma Selskip oprjochte